Rechter ontslaat bewindvoerder wegens schending autonomie en gebrek aan persoonlijk contact
VN-verdrag handicap en Besluit Kwaliteitseisen spelen sleutelrol in oordeel kantonrechter
In een recente uitspraak heeft de kantonrechter een bewindvoerder ontslagen vanwege ernstige tekortkomingen in de uitvoering van zijn taak. Centraal in de beoordeling stond het structureel onvoldoende respecteren en bevorderen van de autonomie van de rechthebbende. De rechter stelt dat dit, in het licht van het VN-verdrag handicap, een gewichtige reden voor ontslag vormt.
De rechthebbende gaf in haar verzoek onder meer aan dat zij zich niet gehoord voelde, dat er geen sprake was van samenwerking en dat zij haar zelfstandigheid verloor onder het bewind. Haar specifieke behoeften, voortkomend uit haar lichamelijke beperkingen, autisme en persoonlijke verleden, werden door de bewindvoerder genegeerd.
Opvallend in de uitspraak is de nadruk die de rechter legt op het ontbreken van jaarlijks face-to-face contact tussen de bewindvoerder en de rechthebbende. Juist deze gesprekken zijn volgens de kantonrechter essentieel om wederzijds begrip en inzicht te krijgen in de financiële situatie en samenwerking. Het structureel nalaten van dit contact vormt een duidelijke schending van het Besluit Kwaliteitseisen, waarin de noodzaak en functie van deze persoonlijke evaluatiemomenten zijn vastgelegd.
De kantonrechter benadrukt dat het VN-verdrag handicap richting geeft aan de manier waarop een bewindvoerder zijn taak moet uitvoeren. De maatregel van bewind mag de autonomie van de rechthebbende niet verder beperken dan strikt noodzakelijk. In dit geval werd geen enkele inspanning geleverd om de betrokkenheid van de rechthebbende te waarborgen, bijvoorbeeld door alternatieve gespreksvormen zoals beeldbellen of gesprekken met een vertrouwenspersoon aan te bieden.
Ook op andere punten schoot de bewindvoerder tekort. Zo gaf hij geen gehoor aan verzoeken om noodzakelijke uitgaven, zoals voor kleding, en werd niet adequaat gereageerd op een klacht over jarenlang dubbel betaalde verzekeringspremies. Belangrijke documenten zoals de rekening en verantwoording zijn bovendien niet met de rechthebbende besproken of toegezonden.
De rechter stelt dat de bewindvoerder niet voldoet aan meerdere eisen uit het Besluit Kwaliteitseisen en dat hij de uitgangspunten van het VN-verdrag niet naleeft. Daarom is sprake van gewichtige redenen die het ontslag rechtvaardigen. De voorgestelde opvolger is inmiddels benoemd en zal het bewind voortzetten.
De zaak benadrukt hoe belangrijk het is dat bewindvoerders niet alleen financieel handelen, maar ook oog hebben voor de persoonlijke situatie, wensen en rechten van degene voor wie zij verantwoordelijk zijn.
Dit is een terecht oordeel van de Rechtbank Gelderland. Evenwicht tussen vertrouwen, bescherming en autonomie is essentieel. Voor inclusie, maar ook voor goed bewindvoerderschap. De maatregel van bewind mag de autonomie van de rechthebbende niet verder beperken dan strikt noodzakelijk. Het onnodig beperken van mensen onder bewind is een vorm van validisme.