Sociaal Jaarverslag 2025

In 2025 hielp Inversie Bewind 47 mensen, waarvan 15 schuldenvrij raakten. Er was veel ruimte voor persoonlijke contact, er zijn 100 face-to-face gesprekken gevoerd. Door uitstroom en verhuizingen nu actief in minder gemeenten.

Omvang

Het aantal mensen onder bewind is in 2025 gegroeid tot 47 in 2025.

In- en uitstroom

Er zijn 7 mensen onder bewind gesteld, bij 5 mensen is het bewind beëindigd. Beëindiging van het bewind is tot stand gekomen wegens een gebrek aan medewerking, schuldenvrije (zelfredzame) situaties en een overlijden. Één deelnemer van de pilot omgaan met geld heeft het bewind kunnen beëindigen. Het aantal verzoeken blijft hoog en urgent, het is alleen onmogelijk om alle aanmeldingen aan te nemen.

Toestandsbewind

Van de mensen die op 31 december 2025 onder bewind stonden had 89% de grondslag vanwege de lichamelijk en/of geestelijke toestand. Van de huidige klanten heeft 19% op dit moment schulden.

Bij 85% wordt het standaardtarief in rekening gebracht. Het schuldentarief wordt enkel nog toegepast als er nog geen schuldoplossing is of wanneer iemand in schuldbemiddeling of de WSNP zit. Een saneringskrediet of een oplossing door betalingsregelingen is dus geen reden voor het schuldentarief.

Bij 68% van de mensen worden de kosten van bewind vergoed door de gemeente. De overige 32% moet deze kosten zelf betalen. Gemeenten hanteren hiervoor verschillende inkomensgrenzen. Dat is opmerkelijk, want onze samenleving is zo complex ingericht dat je vooraf weet dat mensen in de problemen komen als zij geen passende ondersteuning krijgen.

In het Sociaal Jaarverslag 2024 liet ik zien dat 79% van de mensen die vanwege de lichamelijke en/of geestelijke toestand onder bewind staat bij Inversie Bewind een verleden heeft met schulden of nu schulden heeft.

Het huidige beleid houdt onvoldoende rekening met de diversiteit aan mensen en hun vaardigheden. Het zelf moeten betalen voor bewind draagt bovendien bij aan de stapeling van zorgkosten waar mensen met een beperking vaak al mee te maken hebben — simpelweg omdat beleid nog te weinig aansluit bij de menselijke realiteit.

Schulden oplossen

Veel problematische schulden situaties zijn opgelost. Iemand vertellen dat we een schuldenvrije toekomst hebben bereikt is fantastisch. In 2025 werd de Wsnp succesvol doorlopen, schuldbemiddelingen kwamen succesvol ten einde en saneringskredieten werden afgelost. Momenten om samen bij stil te staan. Een ongekend aantal mensen werd dit jaar schuldenvrij:

Op dit moment zijn er nog 9 personen met schulden.

Persoonlijk contact

Persoonlijk contact is essentieel bij bewindvoering. Het is aan de bewindvoerder om proactief te handelen en één keer per jaar met de persoon onder bewind een afspraak te maken voor een fysiek gesprek op een concrete datum en tijdstip. Zo kan je proactief nagaan of de persoon onder bewind haar rekeningen in kan zien, het bewind ervaart en of de wil en voorkeuren worden gevolgd in de uitvoering van het beschermingsbewind.

In 2025 waren er veel face-to-face gesprekken door voornamelijk huisbezoeken:

Actief in minder gemeenten

Door verhuizingen en uitstroom is Inversie Bewind momenteel actief in minder gemeenten. Dat pakt positief uit: een kleiner werkgebied betekent minder verschillende gemeentelijke beleidskaders om te volgen. De minimaregelingen lopen namelijk sterk uiteen tussen gemeenten. De één zegt sociaal te zijn en de ander is het daadwerkelijk.

Daarnaast is Inversie Bewind bij geen enkel convenant aangesloten. Veel gemeenten hebben überhaupt geen convenant, of stellen deelname afhankelijk van een lidmaatschap bij een branchevereniging. Dit was aanleiding voor een oproep tijdens het Rondetafelgesprek van de gemeente Zwolle. Geef alle bewindvoerders toegang tot innovatieve oplossingen richting eigen regie, ongeacht branchevereniging of grootte van het kantoor.

Het VN-verdrag Handicap is de norm. Bevorderen, beschermen en het waarborgen van de mensenrechten van mensen met een beperking, ofwel sociale inclusie, heeft de hoogste prioriteit.

Binnen Inversie Bewind ontwikkelde Samen Beslissen onder bewind zich verder tot Inclusief Beslissen onder bewind. Geen overbescherming, maar inclusief beslissen. De nadruk lag op het toepassen van ondersteund beslissen: mensen krijgen hulp bij het nemen van beslissingen, zonder dat die beslissingen worden overgenomen. Dit creëerde ruimte voor méér autonomie, gelijkwaardigheid en een samenleving waarin iedereen kan meedoen.

Om dit te versterken heb ik tools ingezet om te meten hoe bewind wordt ervaren en hoe de inbreuk op het privéleven zo klein mogelijk kan blijven. Bewind is immers een forse beperking op de autonomie; daarom is het essentieel om voortdurend te onderzoeken hoe mensen zelf regie kunnen behouden en of zij die wens hebben. Ook werkte ik aan het versterken van financiële basisvaardigheden, en inspireerde ik anderen om dit eveneens te doen.

De positie van mensen onder bewind kreeg structureel aandacht: in een opinieartikel, tijdens een rondetafelgesprek en veelvuldig via LinkedIn. Ik blijf pleiten voor de positie van mensen onder bewind: het recht op autonomie, gelijkheid voor de wet en een onafhankelijke belangenvereniging voor mensen met problematische schulden en/of mensen onder bewind. Te vaak wordt er over hen gesproken. Professionals en beleidsmakers denken te weten wat goed voor hen is, waardoor mensen aan hogere standaarden moeten voldoen en structureel worden achtergesteld.

In 2025 heb ik veel inclusiemeters afgenomen. De behoefte aan persoonlijk contact, ondersteund beslissen, leerdoelen en leerbehoeften werd onderzocht. Dit leidde tot meer passende ondersteuning en meer trajecten gericht op het versterken van autonomie — soms met uitstroom als doel, maar altijd met gelijkwaardigheid als basis en het tegengaan van overbescherming.

Mensen gaven unaniem aan dat zij willen worden meegenomen bij financiële beslissingen. Zij vinden dat er voldoende opties beschikbaar zijn bij het maken van keuzes en hebben begrip voor het hebben van een bewindvoerder. Wie de financiën op termijn weer zelf wil beheren, noemt vaak leerdoelen zoals omgaan met toeslagen, belastingaangifte en budgetteren. Niet iedereen vindt het prettig om in het CCBR-register te staan; waar mogelijk heb ik om uitschrijving verzocht.

En nu?

Ook in 2026 staat het VN-verdrag Handicap centraal, want dit is het normatieve kader dat leidend zou moeten worden. Het bevorderen, beschermen en waarborgen van de mensenrechten van mensen met een beperking. Autonomie mag geen gunst zijn, aan Inversie Bewind om mogelijkheden te bieden die autonomie versterken. De doelen voor 2026:

Het belang van het VN-verdrag Handicap uitdragen

Positie van mensen onder bewind blijven agenderen, zoals het discrimineren van mensen onder bewind

Minimaal twee publieke of professionele momenten creëren waarin discriminatie en uitsluiting van mensen onder bewind expliciet worden benoemd en bestreden.

Inclusief Beslissen onder bewind verder ontwikkelen

Een concreet, toepasbaar model voor ondersteund beslissen afronden, testen en delen met collega-bewindvoerders en ketenpartners.

Financiële basisvaardigheden versterken bij mensen onder bewind, door op maat gemaakt opdrachten

Voor elke cliënt – die daar behoefte aan heeft – een persoonlijke leerroute financiële basisvaardigheden aanbieden, met meetbare stappen richting meer zelfstandigheid.

Aandacht vragen voor een onafhankelijke belangenvereniging voor mensen onder bewind

Actief bijdragen aan het op de agenda zetten van een onafhankelijke belangenvereniging door gesprekken te initiëren, partners te verbinden en het belang ervan publiekelijk te onderbouwen.